حالت فرمان AT در ماژول HC-05

در درس پیشین ماژول HC-05 فقط «حرف‌زدن» بلد بود: هر چه می‌رسید می‌فرستاد و هر چه می‌فرستادید به آردوینو می‌داد. اما اگر بخواهید نام ماژول را عوض کنید، نرخ باود را بالا ببرید یا رمز جفت‌شدن را تغییر دهید چه؟ ماژول باید از گفت‌وگو به «شنیدن دستور» سوئیچ کند. این حالت، حالت فرمان (AT Command Mode) نام دارد و با پین EN/KEY کنترل می‌شود. این درس ادامهٔ مستقیم درس hc-05-bluetooth است؛ سیم‌کشی همان است و فقط یک پین اضافه می‌شود.

حالت داده در برابر حالت فرمان

HC-05 دو شخصیت دارد:

• حالت داده (Data Mode): حالت پیش‌فرض پس از روشن‌شدن. هر بایت دریافتی روی RXD بی‌سیم می‌شود و هر بایت بلوتوثی از TXD خارج می‌شود. نرخ پیش‌فرض 9600 است.
• حالت فرمان (AT Mode): ماژول به‌جای فرستادن داده، هر خط دریافتی را مثل یک فرمان می‌خواند، اجرا می‌کند و پاسخ می‌دهد (مثلاً OK). نرخ پیش‌فرض در اغلب بازشکن‌ها 38400 است.

سوئیچ این دو حالت با پین EN/KEY است: اگر این پین در لحظهٔ روشن‌شدن ماژول HIGH باشد، ماژول در حالت فرمان بالا می‌آید؛ اگر آزاد یا LOW باشد، حالت داده است. نکتهٔ کلیدی «لحظهٔ روشن‌شدن» است — مقدار این پین در میان کار بررسی نمی‌شود.

سیم‌کشی برای حالت AT

همان سیم‌کشی درس قبل است؛ فقط EN/KEY اهمیت پیدا می‌کند:

مقسوم ولتاژ روی RXD را فراموش نکنید؛ در حالت فرمان هم ورودی ماژول 3.3 ولتی است. پین D9 را به EN/KEY وصل می‌کنیم تا اسکچ بتواند در لحظهٔ روشن‌شدن ماژول آن را HIGH کند و نیازی به دست‌کاری مدار در هر بار نباشد.

اسکچ پل گذرنده

این اسکچ هر چه در سریال مانیتور بنویسید را به ماژول می‌دهد و هر پاسخ ماژول را به مانیتور برمی‌گرداند؛ یعنی سریال مانیتور شما تبدیل به ترمینال AT می‌شود:

#include <SoftwareSerial.h>

const int btRxPin = 10;   // Arduino RX <- HC-05 TXD
const int btTxPin = 11;   // Arduino TX -> HC-05 RXD (through divider)
const int keyPin = 9;     // To HC-05 EN/KEY

SoftwareSerial bt(btRxPin, btTxPin);

void setup() {
  pinMode(keyPin, OUTPUT);
  digitalWrite(keyPin, HIGH);  // HIGH at module power-up enters AT mode
  delay(100);
  Serial.begin(9600);   // Serial Monitor side
  bt.begin(38400);      // HC-05 AT-mode default baud rate
  Serial.println("AT passthrough ready. Type a command:");
}

void loop() {
  if (Serial.available() > 0) {
    bt.write(Serial.read());
  }
  if (bt.available() > 0) {
    Serial.write(bt.read());
  }
}

نکته‌های خط‌به‌خط:

1. digitalWrite(keyPin, HIGH); در setup() — چون اسکچ در لحظهٔ روشن‌شدن ماژول شروع می‌شود، ماژول در حالت AT بالا می‌آید. برای برگشتن به حالت داده، همین خط را LOW کنید و برد را ریست کنید.
2. bt.begin(38400); — نرخ حالت فرمان روی بیشترِ بازشکن‌ها 38400 است، برخلاف 9600 حالت داده. اگر پاسخ نگرفتید، همین عدد را به 9600 تغییر دهید؛ نسخه‌های گوناگون پیش‌فرض متفاوت دارند.
3. حلقهٔ اصلی فقط کپی‌کنندهٔ بایت‌به‌بایت است؛ هیچ تفسیری در آردوینو انجام نمی‌شود.

ورود به حالت AT گام‌به‌گام

1. مدار را طبق جدول ببندید و اسکچ at-passthrough را آپلود کنید.
2. برد را ریست کنید تا اسکچ و ماژول با هم روشن شوند و پین D9 در لحظهٔ بالا آمدن ماژول HIGH باشد.
3. سریال مانیتور را با نرخ 9600 و پایانهٔ Both NL & CR باز کنید — ماژول انتظار پایان خط CR+LF دارد و بی‌آن پاسخ نمی‌دهد.
4. عبارت AT را تایپ و ارسال کنید. پاسخ موفق، یک خط است:

اگر OK دیدید، ماژول در حالت فرمان است و آمادهٔ تنظیمات.

فرمان‌های پرکاربرد AT

پاسخِ دقیق فرمان‌های خواندنی به نسخهٔ firmware بستگی دارد؛ مهم این است که هر فرمان درست با OK تمام می‌شود. پس از تغییر نرخ باود، ماژول از دفعهٔ بعد با نرخ جدید حرف می‌زند؛ پس bt.begin اسکچ را هم‌زمان تغییر دهید.

اشتباهات رایج و عیب‌یابی

تمرین‌ها

نکتهٔ تمرین: فرمان‌های خواندنی با علامت ? و فرمان‌های تنظیم با = کار می‌کنند؛ اگر فرمان تنظیم را با شکل غلط بفرستید، پاسخ ERROR می‌گیرید و تنظیمی عوض نمی‌شود. ::: :::

خلاصه

• حالت داده جریان سریال را بی‌سیم می‌کند؛ حالت فرمان به فرمان‌های AT پاسخ می‌دهد و برای تنظیم ماژول است.
• ورود به حالت AT به HIGH بودن پین EN/KEY در لحظهٔ روشن‌شدن وابسته است؛ نرخ پیش‌فرض آن روی اغلب بردها 38400 است.
• پایانهٔ سریال مانیتور باید Both NL & CR باشد، وگرنه ماژول ساکت می‌ماند.
• فرمان‌های خواندنی ? می‌گیرند و فرمان‌های تنظیمی =؛ هر پاسخ درست به OK ختم می‌شود.
• پس از تغییر نرخ باود، اسکچ و ماژول باید هم‌نرخ شوند؛ عدد جدید را همیشه یادداشت کنید.

ماژول شما حالا با نام و تنظیمات خودتان کار می‌کند؛ در درس بعد به سراغ حسگر فاصلهٔ التراسونیک HC-SR04 می‌رویم و نخستین دادهٔ محیطی واقعی را می‌خوانیم.